Spis treści:

• Zegar biologiczny i rytm dobowy fundamentem zdrowia
• Wyniki badań nad skutkami zmiany czasu
• Lara Weed i Jamie M. Zeitzer o wpływie czasu zimowego na zdrowie
• Jeden czas przez cały rok – coraz bliżej decyzji

Zegar biologiczny i rytm dobowy fundamentem zdrowia

Organizm człowieka, działa zgodnie z rytmem okołodobowym, który reguluje sen, apetyt, poziom hormonów oraz temperaturę ciała. Najważniejszym czynnikiem synchronizującym wewnętrzny zegar biologiczny, jest światło słoneczne. Szczególnie poranne światło wpływa na ustalenie właściwego rytmu dnia i pomaga w zasypianiu o odpowiedniej porze.

Gdy rytm biologiczny pozostaje zgodny z naturalnym cyklem dnia i nocy, organizm funkcjonuje sprawnie. Przekłada się to na większą wydajność, lepszy nastrój oraz niższe ryzyko chorób przewlekłych. Jednak przesunięcie czasu o jedną godzinę, zakłóca tę równowagę. Człowiek doświadcza wtedy efektu podobnego do zmiany strefy czasowej, mimo że fizycznie pozostaje w tym samym miejscu. W efekcie, dochodzi do trudności ze snem, rozdrażnienia i spadku koncentracji.

Wyniki badań nad skutkami zmiany czasu

Badania naukowe jednoznacznie wskazują, że przesuwanie zegarów nie pozostaje obojętne dla zdrowia. Analizy epidemiologiczne potwierdzają wzrost liczby zawałów serca, w pierwszych dniach po wiosennej zmianie czasu. Artykuł „Daylight saving time: an American Academy of Sleep Medicine position statement”, opublikowany w 2020 roku w czasopiśmie „Journal of Clinical Sleep Medicine”, wskazuje, że przesunięcie zegara o godzinę powoduje stres dla układu sercowo-naczyniowego oraz zwiększa ryzyko wypadków drogowych.

Według autorów tego opracowania, czas letni jest mniej zgodny z naturalnym rytmem biologicznym człowieka. Światło dzienne pojawia się wtedy później, co opóźnia aktywność organizmu i zaburza naturalny cykl snu.

Lara Weed i Jamie M. Zeitzer o wpływie czasu zimowego na zdrowie

W 2025 roku w „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS) Lara Weed i Jamie M. Zeitzer opublikowali badanie wskazujące, że pozostanie w czasie zimowym może zapobiec niemal 900 000 przypadkom otyłości oraz około 85 000 udarów. Wyniki te pokazują, że nawet niewielka różnica w rytmie dnia ma realny wpływ na zdrowie populacji.

Naukowcy argumentują, że czas zimowy lepiej odzwierciedla naturalny cykl światła i ciemności, dzięki czemu wspiera prawidłową pracę organizmu. Amerykańska Akademia Medycyny Snu, rekomenduje całkowite zniesienie sezonowych zmian czasu na rzecz jednego, stałego – zimowego.

Jeden czas przez cały rok – coraz bliżej decyzji

W świetle dostępnych badań i zaleceń ekspertów, coraz więcej państw rozważa rezygnację ze zmian czasu. W Polsce temat ten ma powrócić po 2026 roku. Jeśli decyzja zapadnie, przestawianie zegarów może przejść do historii.

Stały czas zimowy mógłby poprawić jakość snu, zmniejszyć liczbę zawałów i wypadków oraz przynieść wymierne korzyści zdrowotne. Choć zmiana wydaje się niewielka, naukowcy podkreślają, że różnica jednej godziny ma znaczenie dla całego społeczeństwa.

Źródło: Polsat News