poniedziałek, 08 grudzień 2025 20:46

Dieta bez błonnika a zdrowie jelit

Błonnik chroni jelita i zmniejsza ryzyko polipów. Błonnik chroni jelita i zmniejsza ryzyko polipów. Zdjęcie: Pixabay / Licencja: Pixabay

Wiosną 2025 roku naukowcy z Uniwersytetu w Toronto przedstawili wyniki analizy, która zwróciła uwagę na związek między sposobem żywienia a rozwojem raka jelita grubego. Badacze wykazali, że określone nawyki żywieniowe mogą ułatwiać bakteriom wytwarzającym toksyny uszkadzające komórki jelitowe tworzenie polipów. To kluczowe, ponieważ polipy często stanowią etap poprzedzający chorobę nowotworową.

Spis treści:

Bakterie E.coli w badaniach Alberto Martina

Zespół kierowany przez Alberto Martina sprawdził, czy dieta wpływa na zdolność niektórych drobnoustrojów do wywoływania zmian nowotworowych. Badania prowadzono na myszach. Wykazano, że określony szczep bakterii E.coli w połączeniu z dietą ubogą w węglowodany oraz błonnik sprzyjał powstawaniu polipów w jelicie grubym. Te struktury uznaje się za możliwą fazę rozwoju raka.

Naukowcy przypomnieli, że E.coli już wcześniej była podejrzewana o udział w procesach mutacyjnych. Wcześniejsze analizy potwierdzały, że bakterie mogą uwalniać toksyny oddziałujące na komórki nabłonka jelitowego. Każdy element zwiększający ich przyczepność do ścian jelita stanowi czynnik ryzyka, dlatego sposób żywienia okazał się dla zespołu kluczowy. Część diet obniżających spożycie węglowodanów może sprzyjać takim zmianom, co opisano m.in. tutaj.

Niedobór błonnika i jego wpływ na stan jelit

W trakcie doświadczeń zauważono, że ograniczenie błonnika działało niekorzystnie na mikroflorę jelitową. Dieta o obniżonej zawartości włókna pokarmowego, wywoływała stan zapalny oraz zmianę składu bakterii. To sprzyjało tworzeniu środowiska, w którym drobnoustroje mogą łatwiej uszkadzać komórki i inicjować mutacje.

Badacze podkreślili, że błonnik pełni funkcję ochronną. Wspomaga pracę jelit i zwiększa objętość treści pokarmowej. Dzięki temu ściany jelita są mniej narażone na bezpośredni kontakt z toksynami drobnoustrojów. Zależności te są widoczne także w analizie warzyw wspierających układ pokarmowy, jak w opracowaniu o cukinii dostępnej więcej tutaj.

Niska ilość węglowodanów a osłabiona warstwa śluzu

Drugim istotnym elementem okazał się niedobór węglowodanów w diecie. Myszy, którym ograniczano ten składnik, miały wyraźnie cieńszą warstwę śluzu chroniącego błonę jelitową. Zmniejszona bariera ochronna ułatwiała bakteriom bezpośredni kontakt z komórkami i zwiększała ryzyko mutacji prowadzących do powstawania polipów.

Warstwa śluzowa działa jak fizyczna tarcza. Jej osłabienie, może prowadzić do szybszego postępu procesów uszkadzających komórki. Zmiany te korelują z obserwacjami dotyczącymi niedoborów mikroskładników, o czym przypominają materiały o suplementach, np. zobacz tutaj.

Zainteresowanie dietą niskowęglowodanową a ryzyko zdrowotne

Dieta o zmniejszonej zawartości węglowodanów, cieszy się popularnością, zwłaszcza wśród osób chcących obniżyć masę ciała. Wyniki badań, zwróciły uwagę na potencjalne skutki uboczne. Autorzy podkreślili, że długotrwałe stosowanie diety typu low carb połączonej z niską ilością błonnika może zwiększać ryzyko zmian przednowotworowych.

Naukowcy zaznaczyli również, że dalsze analizy na ludziach są potrzebne, aby potwierdzić mechanizmy zaobserwowane w modelach zwierzęcych. Już teraz uznali jednak, że dane mogą mieć zastosowanie w profilaktyce raka jelita grubego.

Zalecenia żywieniowe oparte na danych

Eksperci żywieniowi  przypominają o codziennej podaży około 30 g błonnika. Zwiększa to masę stolca, wspiera prawidłową perystaltykę i pomaga utrzymać korzystny skład mikroflory jelitowej.

Najbardziej wartościowe źródła błonnika

  • owoce takie jak jabłka, jagody, cytrusy
  • warzywa w tym ziemniaki, marchew, brokuły
  • pełne ziarna
  • nasiona roślin strączkowych
  • orzechy i nasiona

Przykładowa tabela produktów o wysokiej zawartości błonnika

ProduktŚrednia zawartość błonnika w 100 g
Brokuły 3 g
Jabłka 2 g
Marchew 3 g
Orzechy włoskie 7 g
Fasola biała 6 g

Wyniki badań zespołu Alberto Martina wskazały, że połączenie niskiej podaży błonnika i węglowodanów może sprzyjać powstawaniu polipów jelita grubego, co czyni sposób żywienia istotnym elementem profilaktyki chorób nowotworowych.

Źródło: FOCUS

FAQ

Czy dieta uboga w błonnik zwiększa ryzyko raka jelita grubego

Badania zespołu Alberta Martina wykazały, że niska ilość błonnika może sprzyjać stanom zapalnym jelit oraz zmianom mikroflory, co zwiększa ryzyko powstawania polipów uznawanych za etap poprzedzający rozwój raka jelita grubego.

W jaki sposób bakteria E.coli wpływa na rozwój polipów

Określony szczep E.coli wytwarza toksyny uszkadzające komórki jelitowe. Gdy dieta jest uboga w błonnik i węglowodany, bakterie mogą łatwiej przyczepiać się do ściany jelita, co zwiększa ryzyko mutacji prowadzących do powstawania polipów.

Dlaczego warstwa śluzu w jelicie jest ważna

Warstwa śluzu chroni komórki jelita przed bezpośrednim kontaktem z bakteriami. Przy niskiej podaży węglowodanów staje się cieńsza, co ułatwia drobnoustrojom oddziaływanie na komórki i inicjowanie zmian nowotworowych.

Czy diety niskowęglowodanowe są bezpieczne

Według badaczy długotrwałe stosowanie diet niskowęglowodanowych połączonych z niską ilością błonnika może zwiększać ryzyko powstawania zmian przednowotworowych. Wskazano konieczność dalszych badań u ludzi.

Jakie produkty warto wybierać, aby zwiększyć spożycie błonnika

Do dobrych źródeł błonnika należą owoce, warzywa, pełne ziarna, nasiona roślin strączkowych oraz orzechy. Eksperci zalecają spożywanie około 30 g błonnika dziennie.